Τρίτη , Φεβρουάριος 20 2018
Home / Βιταμίνες / Γιατί η πρόσληψη φωσφόρου μέσω της διατροφής κρίνεται αναγκαία;

Γιατί η πρόσληψη φωσφόρου μέσω της διατροφής κρίνεται αναγκαία;

Ο φώσφορος είναι ένα μέταλλο, βασικό για την καλή λειτουργία των κυττάρων και του οργανισμού. Αποτελεί το 1% του σωματικού βάρους και μαζί με το ασβέστιο αποτελούν τα πλέον σημαντικά μέταλλα για τη φυσιολογική κατασκευή των οστών και τη διατήρηση τους σε καλή κατάσταση. Το 85% της ποσότητας φωσφόρου¹ που υπάρχει στο σώμα μας, βρίσκεται στα οστά και στα δόντια. Το υπόλοιπο 15% βρίσκεται στους μαλακούς ιστούς, στα διάφορα όργανα και φυσικά σε κάθε κύτταρο.

Δράση

Παραγωγή Ενέργειας: Συμβάλλει στο μεταβολισμό των υδατανθράκων, πρωτεϊνών και λιπών για παραγωγή ενέργειας, η οποία εξαρτάται από τις φωσφορυολυμένες ενώσεις, όπως η τριφωσφορική αδενοσίνη (ATP) και η φωσφορική κρεατίνη. Τα νουκλεϊκά οξέα (DNA & RNA), που είναι υπεύθυνα για την αποθήκευση και μετάδοση γενετικών πληροφοριών, είναι μακρομόρια σε μορφή αλυσίδας που περιέχουν φώσφορο. Η ενεργοποίηση μεγάλου αριθμού ενζύμων, ορμονών και μορίων επιφορτισμένων για τη διαβίβαση μηνυμάτων στο σώμα εξαρτάται από τη φωσφορυλίωση. Ο φώσφορος επίσης βοηθά στη διατήρηση της απαραίτητης ισορροπίας οξέων-βάσεων (pH) στο αίμα καθώς λειτουργεί ρυθμιστικά στο σώμα. Επιπρόσθετα τα μόρια του 2,3-διφωσφογλυκερινικό οξύ τα οποία περιέχουν φώσφορο δεσμεύουν την αιμοσφαιρίνη στα ερυθρά αιμοσφαίρια και επηρεάζουν την απελευθέρωση οξυγόνου στους ιστούς του σώματος 2.

Οστά – Δόντια: Είναι απαραίτητος για τη σωστή ανάπτυξη και διατήρηση των οστών, του συνδετικού ιστού και των δοντιών.

Λειτουργία καρδιάς: Ο φώσφορος βοηθά στην ομαλή λειτουργία της καρδιάς, των νεφρών και του νευρικού συστήματος.

Βιοχημικές διεργασίες: Η ενεργοποίηση μεγάλου αριθμού ενζύμων, ορμονών και μορίων επιφορτισμένων για τη διαβίβαση μηνυμάτων στο σώμα εξαρτάται από τη φωσφορυλίωση. Επίσης συμμετέχει στο σχηματισμό φωσφολιπιδίων και στο μεταβολισμό των αμινοξέων.

Ανεπάρκεια (υποφωσφαταιμία)

Τα συμπτώματα ανεπάρκειας είναι παρόμοια με αυτά σε περίπτωση ανεπάρκειας σε ασβέστιο, όπως είναι η απώλεια οστικής μάζας, ραχίτιδα, οστεομαλακία και μυϊκή αδυναμία. Ανεπαρκής πρόσληψη φωσφόρου έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση αφύσικα χαμηλών επιπέδων φωσφόρου στον ορό του αίματος (υποφωσφαταιμία). Επειδή ο φώσφορος βρίσκεται σε αφθονία στα τρόφιμα, σπάνια παρατηρείται έλλειψή του λόγω διατροφής και η μόνη περίπτωση να εμφανιστεί είναι στα τελευταία στάδια της λιμοκτονίας.

loading...

Ωστόσο πιθανώς να δημιουργηθεί έλλειψη σε άτομα που για μεγάλο χρονικό διάστημα ακολουθούν φαρμακευτική αγωγή με αντιόξινα σκευάσματα, που εμποδίζουν την απορρόφησή του. Επίσης υποφωσφαταιμία πιθανώς να εμφανισθεί σε αλκοολικούς, διαβητικούς που επανακτούν μετά από επεισόδιο κετονοοξείδωσης & σε άτομα ανορεκτικά ή που λιμοκτονούν, μετά από επανατροφοδοτικές δίαιτες πλούσιες σε θερμίδες αλλά χαμηλής αξίας σε φώσφορο.

Υπερπρόσληψη (υπερφωσφαταιμία)

Η πρόσληψη φωσφόρου πρέπει να βρίσκεται σε ισορροπία με την πρόσληψη ασβεστίου. Μειώνεται η απορρόφηση του ασβεστίου, καθώς η ενδεδειγμένη αναλογία ασβεστίου/φωσφόρου στη διατροφή είναι 1/1. Όταν η πρόσληψη του ενός από τα δύο μέταλλα αυξάνεται τότε η απορρόφηση του άλλου μειώνεται. Ακόμα μπορεί να παρουσιαστούν γαστρεντερικές διαταραχές. Τέλος, σε άτομα που ήδη προϋπάρχει κάποιο πρόβλημα στα νεφρά, η υπερπρόσληψη μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα.
 Υπερβολική πρόσληψη φωσφόρου (περισσότερο από 1-1,5 γραμμάριο ημερεσίως), επηρρεάζει το μεταβολισμό του ασβεστίου και προκαλώντας υποασβεστιαιμία και δευτεροπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό.

Ημερήσιες ανάγκες

Οι συνιστώμενες προσλήψεις διαφοροποιούνται ανάλογα με την ηλικία:
Παιδιά 1-3 ετών –> 460 μg/ημ

Παιδιά 4-8 –> 500  μg/ημ

Έφηβοι 9-18 ετών –> 1250  μg/ημ

Άνδρες & Γυναίκες 19 ετών και άνω –> 700  μg/ημ

Εγκυμοσύνη –>1200mg

Θηλασμός –> +440mg

Τροφές πλούσιες σε φώσφορο

Ο φώσφορος βρίσκεται σχεδόν σε όλα τα τρόφιμα γιατί είναι απαραίτητο συστατικό για κάθε ζωντανό οργανισμό. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα ψάρια, το κρέας & τα αυγά είναι ιδιαίτερα πλούσια σε φώσφορο. Ο φώσφορος είναι επίσης συστατικό πολλών πολυφωσφορικών πρόσθετων των τροφίμων και μπορεί να βρίσκεται σε πολλά αναψυκτικά με τη μορφή του φωσφορικού οξέος. Βρίσκεται επίσης με τη μορφή του φυτικού οξέος σε όλους τους σπόρους (φασόλια, μπιζέλια, δημητριακά & καρύδια).

Ενδεικτικά τρόφιμα και η περιεκτικότητα τους σε φώσφορο:

Τυρί παρμεζάνα –> 729mg/100g

Ηλιόσποροι –> 638mg/100g

Τυρί Cheddar –> 512mg/100g

Σολομός –> 363mg/100g

Τόνος κονσέρβα –> 267mg/100g

 

*Προσοχή: Απαιτείται προσοχή στην λήψη συμπληρωμάτων που περιέχουν φωσφόρο

 

Αξίζει να δείτε...

Δείτε 16 αντιοξειδωτικές τροφές!

Η κατανάλωση αντιοξειδωτικών φυσικών τροφών σε συνδυασμό με την φυσική άσκηση και τον ύπνο, θεωρούνται ...