Πέμπτη , Ιούλιος 27 2017
Home / Διατροφή / Διατροφικές συστάσεις για αθλητές μπάσκετ

Διατροφικές συστάσεις για αθλητές μπάσκετ

Οι αθλητές καταναλώνουν ενέργεια και χρειάζονται θρεπτικές ουσίες για να δυναμώσουν το σώμα τους και να το διατηρήσουν σε καλή κατάσταση. Επομένως η διατροφή τους θα πρέπει να είναι ποιοτικά υψηλού επιπέδου και να καλύπτει πλήρως τις θρεπτικές και θερμιδικές (ενεργειακές) ανάγκες του οργανισμού, ώστε να μπορούν να αποδώσουν στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους. Οι πληροφορίες που ακολουθούν αφορούν κυρίως υγιείς ενήλικες αθλητές που ασχολούνται με μπάσκετ. Απευθύνεται σε άτομα που ασκούνται μέτρια τις περισσότερες μέρες της εβδομάδας για τουλάχιστον μία ώρα και συνολικά για τουλάχιστον 5 ώρες εβδομαδιαίως. Πρόκειται για γενικές πληροφορίες που σε καμιά περίπτωση δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τις οδηγίες του διαιτολόγου, που μπορεί να είναι ειδικές κατά περίπτωση.

Σε γενικές γραμμές οι τροφές που καθημερινά καταναλώνουμε χωρίζονται σε 3 μεγάλες κατηγορίες:

Υδατάνθρακες : Στην κατηγορία αυτή ανήκουν τρόφιμα όπως πάσης φύσεως ζυμαρικά, ρύζι, πατάτα, όσπρια, δημητριακά, ψωμί και φρούτα. Οι υδατάνθρακες χρησιμοποιούνται ως “καύσιμο” για τον οργανισμό και ιδιαίτερα από τους μυς και τον εγκέφαλο, επομένως είναι απαραίτητα για τη μέγιστη απόδοσή τους. Όταν καταναλώνονται διασπώνται σε απλά σάκχαρα και είτε χρησιμοποιούνται άμεσα για την παραγωγή ενέργειας, είτε αποθηκεύονται ως γλυκογόνο (μυς και ήπαρ) απ’όπου χρησιμοποιούνται όταν απαιτηθεί. Είναι επίσης απαραίτητοι για την ανάρρωση του μυϊκού ιστού μετά την άσκηση.

Συνιστάται να αποτελούν το 55–60% των θερμίδων της διατροφής του αθλητή. Αν καταναλωθούν υπερβολικές ποσότητες, αποθηκεύονται ως λίπος.

Η σύσταση για ημερήσια πρόσληψη υδατανθράκων είναι 7–10 g ανά kg βάρους την ημέρα διαιρεμένα στα γεύματα.

Πρωτεΐνες : Στην κατηγορία αυτή ανήκουν τρόφιμα όπως πάσης φύσεως κρεατικά (κόκκινο κρέας, αλλαντικά, πουλερικά, ψάρια κλπ), ασπράδι αυγού, όσπρια, τυρί. Αποτελούν το βασικό δομικό υλικό για κάθε ιστό του οργανισμού, ιδιαίτερα όμως του μυϊκού. Επομένως είναι απαραίτητες για τη διατήρηση και ανάπτυξη της μυϊκής μάζας, καθώς και την αναδόμηση μετά την άσκηση.

Συνιστάται να αποτελούν το 15–20% των θερμίδων της διατροφής του αθλητή. Αν καταναλωθούν υπερβολικές ποσότητες, αποθηκεύονται ως λίπος.

Η σύσταση για ημερήσια πρόσληψη πρωτεϊνών ημερησίως: 1.2-1.7gr/ kg βάρους την ημέρα διαιρεμένα στα γεύματα.

Η μέγιστη απορροφούμενη ποσότητα είναι 2.2gr/kg βάρους.

Υπολογίζεται ότι περίπου 35gr καθαρής πρωτεΐνης περιέχονται σε 150gr κρέατος.

Λίπος : Μπορεί να είναι ζωικής (κρέας, γαλακτοκομικά, βούτυρο, μαγιονέζα, κρόκος αυγού) ή φυτικής προέλευσης (λάδι, μαργαρίνη, ταχίνι, ξηροί καρποί κλπ). Το λίπος εκτός των άλλων αποτελεί την κύρια αποθήκη ενέργειας του οργανισμού.

Συνιστάται να αποτελεί το 20–30% των θερμίδων της διατροφής του αθλητή. Εξυπακούεται ότι η περίσσεια αποθηκεύεται στο λιπώδη ιστό.

Η σύσταση για ημερήσια πρόσληψη λίπους είναι 1.0–1.2 g/kgβάρους

Να σημειωθεί ότι συνήθως οι τροφές είναι μικτές (π.χ. το γάλα και το τυρί εχει υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λίπος, το κρέας πρωτεΐνες και λίπος κ.ο.κ.). Επιπλέον τα φαγητά που μεγειρεύουμε επίσης είναι μικτά σε ό,τι αφορά τη σύστασή τους και θα πρέπει το περιεχόμενό τους να υπολογίζεται (π.χ. οι τηγανιτές πατάτες είναι πλούσιες σε λίπος).

Η καθημερινή διατροφή του αθλητή θα πρέπει να είναι πλούσια στα ανωτέρω θρεπτικά συστατικά στις αναφερόμενες αναλογίες, σε διαιρεμένα πολλά μικρά γεύματα. Η ποικιλία στη διατροφή εξασφαλίζει την επάρκεια και σε άλλες ουσίες όπως βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά.

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΓΕΥΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ

Η επίτευξη κορυφαίας απόδοσης εξαρτάται και από το συντονισμό της διατροφής σε σχέση με το ωράριο της άσκησης. Έτσι βασική στρατηγική για μια επιτυχημένη απόδοση περιλαμβάνει την προετοιμασία πριν, κατά τη διάρκεια αλλά και μετά την άσκηση σε ό,τι αφορά τα γεύματα και τη σύνθεσή τους..

ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ

Μελέτες έχουν αποδείξει ότι οι αθλητές που καταναλώνουν 3 ώρες πριν την άσκηση γεύμα πλούσιο σε υδατάνθρακες και χαμηλό σε λίπη και πρωτεΐνες, έχουν έως και 15% αύξηση της επίδοσής τους κατά τη διάρκεια της άσκησης. Ένα γεύμα αρκετά νωρίτερα (π.χ. 6 ώρες πριν το παιχνίδι) δεν προσφέρει κάτι σε ό,τι αφορά την απόδοση του αθλητή.

Επιπλέον οι αθλητές πρέπει να ενθαρρύνονται να έχουν ένα σνακ πλούσιο σε υδατάνθρακες (π.χ. μπανάνα, μπάρα δημητριακών ή άλλο sports bar, γιαούρτι) περίπου 30-60′ πριν την έναρξη, ειδικά αν το κυρίως γεύμα ήταν >3 ώρες πριν το παιχνίδι.

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

Κατά τη διάρκεια της άσκησης ο αθλητής θα πρέπει να προσλαμβάνει ενέργεια και για την ακρίβεια συστήνεται πρόσληψη 30–60 g υδατανθράκων ανά ώρα άσκησης. Γενικά πρέπει να είναι τροφή εύκολα απορροφούμενη, που δεν δημιουργεί στομαχικές διαταραχές (π.χ. sports drink, μέλι, μπανάνα, μπάρα δημητριακών).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ

Είναι απαραίτητο να αναπληρωθούν οι αποθήκες γλυκογόνου που έχουν καταναλωθεί στους μυς, ώστε να τους ξαναγεμίσουν με ενέργεια και να ετοιμαστούν για την επόμενη προπόνηση. Η κρίσιμη περίοδος για μέγιστη αναπλήρωση του γλυκογόνου των μυών είναι εντός των πρώτων 30′ μετά την άσκηση. Ο στόχος είναι ο αθλητής να καταναλώσει 1-1.5gr/kg βάρους υδατάνθρακες μέσα σε αυτή τη χρονική περίοδο. Οι αθλητές λοιπόν θα πρέπει να ενθαρρύνονται να έχουν ένα σνακ μαζί τους, το οποίο και να καταναλώνουν ΑΜΕΣΩΣ μετά την άσκηση (πχ χυμό, γιαούρτι, μπανάνα κλπ).

ΑΝΑΠΛΗΡΩΣΗ ΥΓΡΩΝ

Η αφυδάτωση μπορεί να επηρεάσει σοβαρά τη μυϊκή ισχύ, ταχύτητα και αντοχή. Οι αθλητές πρέπει να εκπαιδευτούν να πίνουν υγρά βάσει προγράμματος πριν φτάσουν να διψάσουν.

Συνιστώνται προγραμματισμένα διαλείμματα στην άσκηση για κατανάλωση υγρών κάθε 15-20′ και ο αθλητής να πίνει 5-10 “γουλιές”.

Η καφεΐνη και το αλκοόλ ΔΕΝ συνιστώνται, γιατί προκαλούν διούρηση και μπορεί να επιδεινώσουν τυχόν αφυδάτωση.

Προ άσκησης (2 ώρες):                                            2 κούπες (0.5 λίτρο)

Κατά τη διάρκεια της άσκησης ( κάθε 15′ ) :       5–10 γουλιές

Μετά την άσκηση:                                                     1.6 lt υγρών για κάθε κιλό απώλειας στην άσκηση*

  • Σε υψηλό επίπεδο οι αθλητές ζυγίζονται πριν και μετά την άσκηση. Η διαφορά βάρους οφείλεται σε απώλεια υγρών και πρέπει να αναπληρώνεται.

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ: Χρόνος και Ποσότητα ενέργειας για άσκηση

Τύπος άσκησης                                         Υδατάνθρακες (προτεινόμενη ποσότητα)                   Υγρά

Αν καθημερινή σκληρή προπόνηση                7–10 g/kg βάρους συνολικά ανά ημέρα                     10–12 κούπες

Αν καθημερινή προπόνηση <1 ώρα               5–7 g/kgβάρους συνολικά ανά ημέρα                         10–12 κούπες

Ώρα γεύματος

Προ-άσκησης

Αν γεύμα 1 ώρα πριν την άσκηση                   1 g/kgβάρους                                                 17 γουλιές (0.5 L) 2 h πριν

Αν γεύμα 2 ώρες πριν την άσκηση                  2 g/kgβάρους

Αν γεύμα 3 ώρες πριν την άσκηση                  3 g/kgβάρους

Αν γεύμα 4 ώρες πριν την άσκηση                  4 g/kgβάρους

Κατά τη διάρκεια της άσκησης                30–60 g/ ώρα άσκησης                                5–10 γουλιές κάθε 15′

 

Μετά την άσκηση                                    1.0–1.5 g/kgβάρους αμέσως μετά                      1.6 lt υγρών/kg απώλεια

Αξίζει να δείτε...

Τα πιο επικίνδυνα τρόφιμα του καλοκαιριού

Οι τροφικές δηλητηριάσεις εμφανίζονται συχνότερα το καλοκαίρι λόγω των υψηλότερων θερμοκρασιών που ευνοούν την αλλοίωση ...