Κυριακή , Ιούλιος 22 2018
Home / Δίαιτα / ”Δίκταμον το Κρητικό” όπως το ονόμαζε ο Ιπποκράτης…

”Δίκταμον το Κρητικό” όπως το ονόμαζε ο Ιπποκράτης…

Ο δίκταμος ή έρωντας (Origanum dictamnus) είναι το πιο φημισμένο από τα κρητικά βότανα που ενδημούν στο νησί της Κρήτης (φύεσθαι δε το δίκταμον εν Κρήτη μόνη [Ιππόλυτος]). Χρησιμοποιείται ως ρόφημα και πιστεύεται ότι έχει αντιοξειδωτική και αντιμικροβιακή δράση.

Σήμερα ορισμένα αρωματικά φυτά, επειδή είναι περιζήτητα στην αγορά,  απειλούνται με εξαφάνιση. Έτσι, απαγορεύεται να μαζεύει κανείς μεγάλες ποσότητες από δίκταμο, ο οποίος έχει κηρυχθεί προστατευτέο φυτικό είδος, με Προεδρικό Διάταγμα.

Μεγάλη φήμη στην αρχαιότητα

Το φυτό λέγεται και δίκταμνο(ς) ενώ το όνομά του προέρχεται από το όρος Δίκτη αν και φύεται σε όλα τα βουνά του νησιού. Ονoµάζεται επίσης στοµατόχορτο γιατί το μάσημα των φύλλων του σταματά την κακοσµία του στόματος.

Στην Αρχαία Ελλάδα ήταν ένα από τα σπουδαιότερα φαρμακευτικά φυτά. Σήμερα το δίκταμο, ως εξαγώγιμο προϊόν, χρησιμοποιείται στη φαρμακευτική ποτοποιία-αρωματοποιία και ως αφέψημα στην εγχώρια και ξένη αγορά στην κορυφή της πυραμίδας των αρωματικών φυτών.

Το φυτό περιέχει καμφορά, ενώ το βασικό συστατικό του αιθέριου ελαίου του είναι η καρβακρόλη.

Το δίκταμο θα το βρούμε ως αυτοφυή φυτό λίγα μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και μέχρι 1500 μέτρα ύψος. Τα φύλλα του είναι πρασινόλευκα, τα λουλούδια του ροζ, και το άρωμα του θεσπέσιο. Είναι ένας χαμηλός ημιξυλώδης θάμνος, που οι βλαστοί του φθάνουν σε ύψος τα 40 εκατοστά. Το φυτό είναι τριχωτό και έχει μια βελούδινη υφή.

Είναι ίσως ο κυριότερος εκφραστής της Κρητικής χλωρίδας που προκάλεσε την προσοχή του ανθρώπου από την αρχαιότητα και μέχρι σήμερα. Με κανένα άλλο φυτό δεν έχουν ασχοληθεί διεξοδικότερα οι αρχαίοι και μεσαιωνικοί συγγραφείς όσο με το ”δίκταμον το Κρητικό” όπως το ονόμαζε ο Ιπποκράτης και το οποίο γινόταν εξαγωγή στις άλλες Ελληνικές πόλεις κράτη.%ce%b4%ce%b9%ce%ba%cf%84%ce%b1%ce%bc%ce%bf

Ιδιότητες: Αντιοξειδωτική και αντιμικροβιακή δράση

Την αρχαία πίστη επιβεβαίωσε 3.000 χρόνια μετά ένας καθηγητής της φαρμακολογίας στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας , όταν ανακοίνωσε το 1972 ότι απομόνωσε στο δίκταμο και προσδιόρισε για πρώτη φορά διάφορες πολυφαινόλες που έχουν ποικίλη φαρμακοδυναμική ενέργεια, επουλωτική, αντισπασμωδική, αντιαιμορραγική καθώς και οιστρογονική δράση.

Οι πολυφαινόλες αποτελούν μια κατηγορία αντιοξειδωτικών με σημαντική βιολογική αξία. Μελέτες δείχνουν μια θετική σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση πολυφαινολών και τη μείωση της συχνότητας των καρδιαγγειακών παθήσεων και καρκίνου.

Σύμφωνα με μια μελέτη [Lionis et al. 1998] στην οποία χρησιμοποιήθηκαν εκχυλίσματα από φυτά Origanum dictamnus τα οποία συλλέχθηκαν την περίοδο της άνοιξης, διαπιστώθηκε ότι το δίκταμο παρουσιάζει σημαντική αντιοξειδωτική δράση. Κατά τους συγγραφείς, τα αποτελέσματα αυτά πιθανότατα οφείλονται στις πολυφαινόλες του φυτού.

loading...

Μια άλλη μελέτη έδειξε ότι τα υδατικά εκχυλίσματα του φυτού κατάφεραν να δεσμεύσουν ελεύθερες ρίζες υδροξυλίου που είχαν παραχθεί με διάφορους τρόπους [Moller et al. 1991].

Αρκετές είναι οι μελέτες που ασχολήθηκαν με τη διερεύνηση της αντιμικροβιακής δράσης του δίκταμου. Σε μια από αυτές [Sivropoulou et al. 1996], εξετάστηκε η επίδραση του αιθερίου ελαίου του φυτού στην ανάπτυξη οκτώ διαφορετικών, Gram θετικών και αρνητικών, βακτηριακών κλώνων. Παρόμοια μελέτη πραγματοποιήθηκε από την ίδια ομάδα ερευνητών, [Economakis et al. 1999]. Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντική αντιμικροβιακή δράση.

Το 2000 δημοσιεύτηκε μια άλλη μελέτη [Karanika et al. 2000] η οποία εξέτασε την επίδραση του αιθερίου ελαίου του φυτού στην ανάπυξη του ζυμομύκητα Yarrowia lipolytica και βρήκε ότι υπήρξε αναστολή της ανάπτυξης του ζυμομύκητα.

Παρενέργειες

Λίγα είναι ταστοιχεία που αναφέρονται στη βιβλιογραφία για πιθανές παρενέργειες που ίσως να έχει η χρήση του βοτάνου. Ωστόσο έχουν αναφερθεί αλλεργικές αντιδράσεις.

Λόγω έλλειψης σχετικών μελετών δε συνιστάται η χρήση του δίκταμου από εγκύους, θηλάζουσες και παιδιά.

Χρήσιμες ιατρικές συνταγές με το δίκταμο

Σαν φρέσκο το μασάτε για τις στομαχικές και στοματικές ιδιότητες.

Σαν έγχυμα, 10 γραμμάρια σε ένα λίτρο βραστό νερό, καταπολεμά την ατονία και τους σπασμούς.  Από αυτό πίνετε δύο φλιτζάνια την ημέρα.

Σαν αφέψημα, 15 γραμμάρια σε μισό λίτρο νερού. Καλό τονωτικό για τους πονοκεφάλους, τις νευραλγίες, τις στομαχικές και ηπατικές παθήσεις και τους πόνους της περιόδου.

Σαν σκόνη λιώνετε τα ξηρά φύλλα να γίνουν σκόνη και τοποθετείται σε πληγές για τις αιμοστατικές και αντισηπτικές ιδιότητες.

Όταν τρίψετε τα ξερά φύλλα σε σκόνη και τη ρίξετε στην πληγή σταματάει το αίμα.

Σαν κατάπλασμα. Χρησιμοποιείται σε πληγές και μώλωπες. Ο χυλός απαλύνει τους πονοκεφάλους, τους στομαχόπονους, τις παθήσεις συκωτιού και τις δερματικές φλεγμονές. Πολύ αποδοτικές είναι οι ανθισμένες κορυφές που κλεισμένες καλά στο γυάλινο δοχείο έχουν δυνατή μυρωδιά σαν βάλσαμο.

Σαν βάμμα, 40 γραμμάρια μέσα σε ρακί ή οινόπνευμα (κυρίως τις ανθισμένες κορυφές του). Ύστερα από λίγες ημέρες μπορεί να χρησιμοποιηθεί λίγο λίγο (50 ml τη μέρα για 4 ημέρες) για τις ευστόμαχες και χωνευτικές ιδιότητες.

Σε κρασί μουσκεύετε 30 γραμμάρια σε ένα λίτρο κρασί και πίνετε 2 ποτήρια κρασιού την ημέρα. 

Σαν λουτρό, βράζετε σε μπόλικο νερό αρκετά φύλλα και ανθισμένες κορυφές και προσθέτετε το νερό του σε ζεστό μπάνιο. Μένετε στο μπάνιο μερικά λεπτά για ηρεμία, τόνωση, αύξηση της ερωτικής διάθεσης και διατήρηση της νεότητας.

Η μυρωδιά του δίκταμου διώχνει ερπετά και έντομα.

Αξίζει να δείτε...

Σνακ για τα μωρά!

Ένα ερώτημα που απασχολεί πολλές μητέρες είναι το πώς θα εξασφαλίσουν την ποικιλία στη διατροφή …